Drama Idwal Jones yn dychwelyd i Lanbed yr wythnos hon

Y digrifwr Idwal Jones

Y digrifwr Idwal Jones

Bydd Theatr Gydweithredol Troedyrhiw yn cyflwyno POBL YR YMYLON gan Idwal Jones yn Festri Shiloh Llanbed Nos Fercher.

Meddai’r cyfarwyddwr, Euros Lewis: ‘Brodor o dre Llambed oedd Idwal Jones (1885-1927), awdur POBL YR YMYLON. Roedd ei dad yn werthwr glo yn y dre ac mae carreg ar dalcen Rhoslwyn, Teras yr Orsaf, yn nodi â balchder mai dyma’r tŷ’i ganed ynddo. Braf iawn felly yw cael y cyfle funud-olaf hwn i ddod â’r ddrama – y gofeb orau i’w enw – yn ôl i dref ei febyd.’

Er mai yn Llambed y magwyd Idwal, dylanwad bro mebyd ei fam – Dyffryn Aeron – sydd drymaf ar POBL YR YMYLON. Esbonia Euros: ‘Yn oes magwraeth ei fam, roedd Dyffryn Aeron ar y front-line rhwng diwylliant cymharol newydd y capeli Methodistaidd a hen ddiwylliant y dafarn a’r ffeirau. Ymgorfforiad o’r tyndra creadigol hwn yw Malachi Jones (a chwaraeir gan Ifan Gruffydd, Tregaron) – un o greadigaethau mwyaf cofiadwy y theatr Gymreig erioed’.

Theatr Gydweithredol Troedyrhiw

Theatr Gydweithredol Troedyrhiw

Medd Ifan: ‘Ar y naill law, dwi’n nerfus braidd wrth feddwl am chwarae Malachi yn Llambed – mor agos i’r fan lle crëwyd un o gymeriadau mwyaf trist-ddoniol ein theatr genedlaethol. Ar y llaw arall – er cymaint yr her – dwi’n teimlo y bydd hi’n fraint fawr hefyd.’

Bu farw Idwal Jones ar ei hen aelwyd yn Llambed yn 42 mlwydd oed ym 1937 – ddeng mlynedd yn unig wedi sgwennu POBL YR YMYLON. Roedd yn aelod yn Soar, capel Annibynwyr y dre ac yn festri’r capel hwnnw y perfformiwyd nifer o’i ddramâu a’u caneuon digri gyntaf oll. Bellach, trowyd y festri yn addoldy gan yr Eglwys Roegaidd Uniongred.

Felly mewn adeilad arall y byddai Idwal wedi bod yn hen gynefin ag e y perfformir POBL YR YMYLON – Festri Shiloh – capel y Presbyteriaid, sef y Methodistiaid Calfinaidd gynt.

Medd Ifan: ‘Dwi ddim yn meddwl y bydd ysbryd Idwal yn bell iawn i ffwrdd pan fydd Troedyrhiw’n ceisio atgyfodi’i gampwaith yn Festri Shiloh, nos Fercher. A dwi’n eithaf siŵr hefyd y bydd yna – un ffordd neu’r llall – wên fach foddhaus ar ei wyneb. Gobeithio!’

Dyma enwau’r actorion a fydd yn cymryd rhan: Ifan Gruffydd, Sam Jones, Hannah Parr, Rhys Griffiths, Dafydd Jones, Mari Jones, Lowri Jones, Dafydd Morse, Dafydd Edwards a Huw Emlyn.

POBL YR YMYLON – Theatr Gydweithredol Troedyrhiw
FESTRI SHILOH, LLAMBED – nos Fercher, 18 Mai am 7.30 o’r gloch.

Tocynnau yn £5 (£3 i blant) a’r elw tuag at Apêl Ymchwil Cancr Merched y Wawr Llanbed.

Leave a Reply

Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol yn cael eu marcio *